अष्ट्रेलिया–क्यानडा साझेदारी थप मजबुत, अर्थतन्त्र, रक्षा र प्रविधिमा सहकार्य विस्तार
क्यानबेरा, अष्ट्रेलिया — ५ मार्च २०२६
अष्ट्रेलियाका प्रधानमन्त्री Anthony Albanese ले क्यानडाका प्रधानमन्त्री Mark Carney लाई प्रधानमन्त्री बनेपछि अष्ट्रेलियाको पहिलो औपचारिक भ्रमणका क्रममा क्यानबेरामा स्वागत गरेका छन्। दुवै नेताले बैठक भएको भूमि का परम्परागत संरक्षक Ngunnawal people लाई सम्मान व्यक्त गर्दै अष्ट्रेलियन क्यापिटल टेरिटोरी (ACT) र आसपासका क्षेत्रसँग सम्बन्धित समुदाय र परिवारलाई पनि सम्मान प्रकट गरेका छन्।
दुवै नेताले संसदीय लोकतन्त्र, बहुसांस्कृतिक समाज, कानुनअन्तर्गत समानता तथा आदिवासी संस्कृतिहरू, ज्ञान र समुदायप्रतिको सम्मानजस्ता साझा मूल्यहरूमा आधारित अष्ट्रेलिया र क्यानडाबीचको बलियो साझेदारी पुनः पुष्टि गरेका छन्। उनीहरूले क्यानडा–अष्ट्रेलिया कन्सुलर सेवा साझेदारी व्यवस्थाको ४० औँ वार्षिकोत्सवलाई पनि स्वागत गर्दै यसले विश्वभरका नागरिकहरूलाई कूटनीतिक सहायता उपलब्ध गराउन सहयोग पुर्याएको र दुई देशबीचको गहिरो विश्वासलाई प्रतिबिम्बित गरेको बताएका छन्।
दुवै देशका नेताहरूले खुला, स्थिर र समृद्ध इन्डो–प्यासिफिक क्षेत्रप्रति आफ्नो प्रतिबद्धता दोहोर्याएका छन्। साथै उनीहरूले अधिकार र नियममा आधारित अन्तर्राष्ट्रिय व्यवस्था कायम राख्नुपर्नेमा जोड दिएका छन्। बढ्दो वैश्विक तथा क्षेत्रीय सुरक्षा चुनौतीहरूलाई स्वीकार गर्दै अष्ट्रेलिया र क्यानडाबीचको दीर्घकालीन मित्रता अझ सुदृढ रणनीतिक सहकार्यका लागि बलियो आधार भएको उल्लेख गरिएको छ।
दुई पक्ष बीच भएको सहमति
आर्थिक सुरक्षा र समृद्धि प्रवर्द्धन
दुवै नेताले निष्पक्ष, खुला र पूर्वानुमानयोग्य अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारले बलियो घरेलु अर्थतन्त्र निर्माण गर्न र साझा समृद्धि हासिल गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने बताएका छन्। सन् २०२६ को मे महिनामा क्यानडाको भ्यानकुभरमा आयोजना हुने अष्ट्रेलिया–क्यानडा आर्थिक नेतृत्व फोरमको १० औँ संस्करणलाई पनि स्वागत गरिएको छ।
नेताहरूले आर्थिक सहकार्य सुदृढ बनाउन दुवै देशका आर्थिक मन्त्रीहरूबीच नियमित औपचारिक वार्ता सुरु गर्ने निर्देशन दिएका छन्। यसले घरेलु अर्थतन्त्र तथा इन्डो–प्यासिफिक क्षेत्रमा साझा समृद्धि, सुरक्षा र आर्थिक लचकता (resilience) बढाउने नयाँ अवसरहरू पहिचान गर्न सहयोग गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
अष्ट्रेलियाका ट्रेजरर र क्यानडाका वित्त तथा राष्ट्रिय राजस्व मन्त्रीहरूले कर प्रणाली, द्विपक्षीय लगानी, आर्थिक सुरक्षा तथा समष्टिगत आर्थिक नीति क्षेत्रमा सहकार्य बढाउने सहमति गरेका छन्। साथै उद्योग मन्त्रीहरूबीच पनि औद्योगिक नीति र आर्थिक स्थायित्व मजबुत बनाउन सहकार्य गरिनेछ।
दुवै देशले कृषि क्षेत्रमा सुरक्षित र प्रभावकारी सामग्रीहरू जस्तै मल, पशुखाद्य, बाली संरक्षण सामग्री र किरा नियन्त्रण प्रविधिमा पहुँच सहज बनाउन नियामक निकायहरूबीच सहकार्य बढाउने प्रतिबद्धता जनाएका छन्। यसले खाद्य सुरक्षा, कृषि उत्पादन वृद्धि र व्यापार विस्तारमा सहयोग पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ।
नेताहरूले अष्ट्रेलिया–क्यानडा कर सन्धिलाई आधुनिक बनाउने सहमति पनि गरेका छन्, जसले द्विपक्षीय लगानीलाई प्रोत्साहन गर्नेछ। दुवै देशमा ठूलो पेन्सन लगानी क्षेत्र रहेकोले वित्तीय संस्थाहरू र पेन्सन कोषहरूबीच सहकार्य बढाउने विषयलाई पनि स्वागत गरिएको छ।
स्वच्छ ऊर्जा र कृत्रिम बुद्धिमत्ता सहकार्य
दुवै नेताले नयाँ अष्ट्रेलिया–क्यानडा स्वच्छ ऊर्जा साझेदारी हस्ताक्षर गरेका छन्। यस पहलमार्फत स्वच्छ ऊर्जा प्रविधि विकास, विद्युत् ग्रिड आधुनिकीकरण र सुरक्षित तथा दिगो ऊर्जा आपूर्ति श्रृंखला निर्माणमा सहकार्य बढाइनेछ। यसले रोजगारी सिर्जना, आर्थिक वृद्धि तथा दुवै देशको नेट–जिरो उत्सर्जन लक्ष्य हासिल गर्न सहयोग पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ।
Artificial Intelligence सँग सम्बन्धित जोखिम र अवसरलाई सम्बोधन गर्न दुवै देशका Artificial Intelligence Safety Institute बीच समझदारी पत्र (MOU) मा हस्ताक्षर गरिएको छ। यसले एआई सुरक्षा अनुसन्धान, सूचना आदान–प्रदान र प्रतिभा विनिमयलाई प्रोत्साहन गर्नेछ।
महत्वपूर्ण खनिज क्षेत्रमा सहकार्य
विश्वका प्रमुख महत्वपूर्ण खनिज उत्पादक राष्ट्रका रूपमा अष्ट्रेलिया र क्यानडाले आपूर्ति श्रृंखला सुदृढ बनाउन सहयोग विस्तार गर्ने सहमति गरेका छन्। दुवै देशले निष्पक्ष व्यापार, श्रम अधिकारको संरक्षण तथा उच्च वातावरणीय मापदण्डलाई प्राथमिकता दिँदै विश्वव्यापी खनिज बजारलाई आकार दिन संयुक्त रूपमा काम गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन्।
नेताहरूले महत्वपूर्ण खनिज सहकार्यसम्बन्धी संयुक्त घोषणा अन्तर्गत भएको प्रगतिलाई पनि स्वागत गरेका छन्। यस अन्तर्गत दुवै देशका संसाधन मन्त्रीहरूबीच वार्षिक बैठक आयोजना गरी लगानी, आपूर्ति श्रृंखला सुदृढीकरण र प्राविधिक सहकार्यलाई अघि बढाइनेछ।
रक्षा र सुरक्षा सहकार्य
परिवर्तनशील वैश्विक सुरक्षा परिस्थितिलाई ध्यानमा राख्दै दुवै देशले रक्षा सहकार्यलाई अझ मजबुत बनाउने सहमति गरेका छन्। यसका लागि दुई वर्षमा एक पटक रक्षा मन्त्रीस्तरीय बैठक आयोजना गरिनेछ।
नेताहरूले अष्ट्रेलियाको उन्नत रडार प्रविधि Jindalee Operational Radar Network को अनुभवलाई क्यानडाको आर्कटिक क्षेत्रमा प्रयोग हुने रडार प्रणालीसँग संयोजन गर्दै Over-the-Horizon Radar (OTHR) प्रविधि विकासमा सहकार्य गर्ने प्रतिबद्धता दोहोर्याएका छन्।
साथै रक्षा उद्योग सहकार्य, अनुसन्धान तथा विकास, संयुक्त सैन्य तालिम र कर्मचारी आदान–प्रदानमार्फत दुवै देशका सेनाबीच समन्वय क्षमता (interoperability) बढाउने योजना पनि अघि बढाइनेछ।
विपद् व्यवस्थापन, अन्तरिक्ष र सार्वजनिक नीति सहकार्य
नेताहरूले अष्ट्रेलिया र क्यानडाका दमकलकर्मीबीचको सहकार्यलाई सराहना गर्दै विपद् जोखिम न्यूनीकरण र आपतकालीन तयारीमा सहकार्य सुदृढ गर्ने घोषणा गरेका छन्। यसका लागि अष्ट्रेलियाको National Emergency Management Agency र क्यानडाको Public Safety Canada बीच संयुक्त अभिप्राय घोषणा गरिएको छ।
त्यसैगरी Canadian Space Agency र Australian Space Agency बीच नागरिक अन्तरिक्ष सहकार्य विस्तार गर्ने सहमति भएको छ। विशेषगरी उपग्रह प्रविधिमार्फत विश्वव्यापी रूपमा जंगल डढेलो र वन आगलागी अनुगमन गर्ने क्षेत्रमा सहकार्य गरिनेछ।
अन्त्यमा, दुवै नेताले क्यानडा–अष्ट्रेलिया सार्वजनिक नीति पहललाई पुनः सक्रिय बनाउँदै सरकारी आधुनिकीकरण, अनलाइन सुरक्षा, सामाजिक एकता र लोकतान्त्रिक संस्थामाथिको विश्वास सुदृढ गर्ने विषयमा वरिष्ठ अधिकारीहरूबीच आदान–प्रदान बढाउने सहमति गरेका छन्।
यस भ्रमणले अष्ट्रेलिया र क्यानडाबीचको दीर्घकालीन साझेदारीलाई पुनः पुष्टि गर्दै आर्थिक सुरक्षा, रक्षा सहकार्य र विश्वव्यापी स्थायित्व सुदृढ गर्ने साझा प्रतिबद्धता उजागर गरेको छ।
Source: Government of Australia/PM Media
