अष्ट्रेलियामा बस्नेका लागि EPA, EPG र Will कागजात किन अनिवार्य छन्?

KNA – Canberra

अष्ट्रेलियाकी Licensed Lawyer Shrishti Shah (Shri)  सँगको विशेष सहयोगमा तयार पारिएको छोटो रिपोर्ट 

अष्ट्रेलियामा स्थायी रूपमा बसोबास गर्ने नेपाली तथा अन्य प्रवासी समुदायका लागि कानुनी योजना (Legal Planning) अत्यन्तै महत्वपूर्ण विषय हो। तर धेरैले Enduring Power of Attorney (EPA/EPOA), Enduring Power of Guardianship (EPG/EG) र Will जस्ता कागजातलाई अझै गम्भीर रूपमा नलिएको देखिन्छ। 

अष्ट्रेलियामा Enduring Power of Attorney (EPA), Enduring Power of Guardianship (EPG) र Will तीन अत्यावश्यक कानुनी कागजातहरू मानिन्छन्। यी कागजातहरूले व्यक्तिको स्वास्थ्य, अन्तिमअवस्थाको निर्णय, आर्थिक निर्णय, सम्पत्ति सुरक्षा , तथा मृत्यु पछि हुने व्यवस्थापन को निर्णय लाई कानुनी रूपमा सुरक्षित गर्छन्। जसले हाम्रो भविष्य , जीवनको उत्तरार्ध अनि सन्तति तथा घरपरिवारलाई कानुनी रुपमा सहजता ल्याउँछ। 

यिनै विषयलाई सरल र स्पष्ट रूपमा बुझ्न हामीले अष्ट्रेलियाकी Licensed Lawyer Shri Shah सँग कुराकानी गरेका छौँ।

प्रश्न १: अष्ट्रेलियामा EPA/EPOA, EPG/EG र Will किन आवश्यक मानिन्छ?
अष्ट्रेलियामा यी तीन कागजातहरू भविष्यको सुरक्षा सुनिश्चित गर्ने आधार हुन्। यदि कुनै व्यक्ति दुर्घटना, गम्भीर बिरामी, स्ट्रोक वा मानसिक असक्षमताका कारण निर्णय गर्न नसक्ने अवस्थामा पुग्यो भने, उसकै इच्छाअनुसार निर्णय गर्ने अधिकार यी कागजातमार्फत तोकिएको व्यक्तिलाई मात्र हुन्छ।

यदि यी कागजात छैनन् भने परिवार भए पनि बैंक, अस्पताल वा सरकारी निकायहरूले निर्णय मान्दैनन्, र अदालत वा ट्रिब्युनलको प्रक्रिया सुरु गर्नुपर्छ, जुन समय लाग्ने र खर्चिलो हुन जान्छ।

ट्रिब्युनल: ट्रिब्युनल भनेको अदालतभन्दा कम औपचारिक तर कानुनी अधिकार भएको निकाय हो, जसले आर्थिक व्यवस्थापन, अभिभावकत्व (Guardianship) ,स्वास्थ्य र व्यक्तिगत निर्णय सम्बन्धी विवाद वा आवश्यकता समाधान गर्छ। NSW मा: NSW Civil and Administrative Tribunal (NCAT) ; ACT (क्यानबेरा) मा ACT Civil and Administrative Tribunal (ACAT)

प्रश्न २: Enduring Power of Attorney (EPA) भनेको के हो? 

EPA भनेको तपाईंले विश्वास गरेको व्यक्तिलाई आर्थिक र कानुनी निर्णय गर्ने अधिकार दिनु हो। तपाईं निर्णय गर्न असक्षम भएको अवस्थामा EPA मा तोकिएको Attorney ले तपाईंको तर्फबाट:

• बैंक खाता सञ्चालन गर्न
• घर वा सम्पत्ति किनबेच गर्न
• बिल, loan र mortgage व्यवस्थापन गर्न
• Superannuation र Tax सम्बन्धी प्रशासनिक काम गर्न सक्छ। तर यो अधिकार राज्यको कानुनअनुसार सीमित र नियन्त्रित हुन्छ।

प्रश्न ३: Enduring Power of Guardianship (EPG/EG) किन आवश्यक हुन्छ?

 EPG (NSW) वा EPOA (ACT) स्वास्थ्य र व्यक्तिगत जीवनसँग सम्बन्धित निर्णयका लागि हो। जस्तै: कुन अस्पताल वा Aged Care मा राख्ने, उपचार लिन–नलिने ,बसोबास र हेरचाहको व्यवस्था , धार्मिक, सांस्कृतिक र जीवनशैलीसम्बन्धी निर्णय जस्ता निर्णयहरू तपाईंले आफ्नो इच्छाअनुसार निर्णय होस् भनेर पहिल्यै कानुनी रूपमा व्यक्ति तोक्नु राम्रो हुन्छ।

प्रश्न ४: Will किन महत्वपूर्ण मानिन्छ?

 Will भनेको तपाईंको मृत्यु पछि तपाईंको सम्पत्ति कसले, कसरी पाउने भन्ने कानुनी निर्देशन हो। यदि Will छैन भने, राज्यको Intestacy Law अनुसार सम्पत्ति बाँडिन्छ, जुन तपाईंले चाहे जस्तो नहुन सक्छ। Will ले सम्पत्तिका  दाबी ,बैंक खाता, घर र अन्य सम्पत्ति कसरी बाँडिने ,नाबालक बच्चाको अभिभावक को हुने, अन्तिम संस्कारको जिम्मेवारी कसको हुने स्पष्ट गर्छ। जसले गर्दा परिवारभित्र विवाद हुनबाट जोगाउँछ।

प्रश्न ५: यी कागजात कसरी तयार गर्न सकिन्छ?

Licensed Australian Lawyer, Public Trustee वा Community Legal Centre मार्फत यी कागजात सजिलै बनाउन सकिन्छ।
समग्रमा यी डकुमेन्ट महत्वपूर्ण भएपनि राज्यको नियम अनुसार प्रक्रियागत रूपमा केही फरक पाइन्छ। NSW र ACT  राज्यमा छुट्टाछुट्टै रूपमा यसको प्रक्रिया, अधिकारहरु यसरी तोकिएको छ।

१ — न्यु साउथ वेल्स (NSW)

NSW मा EPA, EG, Will  को आवश्यकता र कसरी बनाउने?

NSW मा, तीन मुख्य कागजातहरू सामान्यतया निम्न उद्देश्यको लागि प्रयोग गरिन्छ:

EPA – वित्तीय र कानुनी निर्णयहरूको लागि

जसले भविष्यको सुरक्षा को लागि मद्दत गर्दछ। यदि रोग, दुर्घटना वा अन्य कारणले निर्णय लिने क्षमता गुमायो भने EPA अन्तर्गतको वकिल वा आधिकारिक व्यक्तिले वित्तीय/कानूनी निर्णय लिन सक्छ। EPA ले एक विश्वसनीय वकिललाई वित्तीय र कानुनी निर्णयहरू लिन अधिकार दिन्छ। यो निर्दिष्ट गरिए अनुसार तुरुन्तै वा निर्णय गर्ने क्षमता गुमाएपछि मात्र सुरु हुन सक्छ। जस अन्तर्गत 

• बैंक खाता सञ्चालन र खर्च तिर्ने।
• सम्पत्ति खरिद बिक्री र लगानी व्यवस्थापन। 
• ऋण र धितो व्यवस्थापन।
• कर मामिलाहरूको व्यवस्थापन र ATO सँग सम्पर्क गर्ने लगायत वित्तीय कानुनी निर्णयहरूको लागि 

नोट: NSW  मा घर-जग्गासम्बन्धी व्यवहार गर्न, EPA NSW भूमि रजिस्ट्री सेवाहरूमा दर्ता हुनुपर्छ।

 कानुनी औपचारिकताहरू:

• Enduring Power of Attorney (EPA) २००३ (NSW) अन्तर्गत तोकिएको साक्षी प्रमाणीकरण आवश्यक पर्दछ।
• वकिलले नियुक्ति स्वीकार गर्नुपर्छ।

 Enduring Power of Guardianship (EG) – निर्णय गर्ने क्षमताको कमी हुँदा स्वास्थ्य, जीवनशैली र व्यक्तिगत निर्णयहरूको लागि EG को नियुक्ति गरिन्छ। जुन अभिभावकले स्वास्थ्य, व्यक्तिगत र जीवनशैली सम्बन्धी निर्णयहरू लिन सक्छन्। जब तपाईंसँग ती निर्णयहरूलिन सक्ने क्षमता हुँदैन, EG ले तोकिएको अभिभावकलाई व्यक्तिगत, स्वास्थ्य र जीवनशैली सम्बन्धी निर्णयहरू लिन अधिकार दिन्छ। जसमा :

• आवास (घर, सहयोगी जीवनयापन, वृद्ध हेरचाह) निर्णय गर्ने।
• संरक्षकत्व ऐन १९८७ (NSW) र क्लिनिकल सहमति;  कानूनको अधीनमा रहेर चिकित्सा तथा दन्त उपचारको लागि सहमति दिने वा अस्वीकार गर्ने ।
• सहयोग र सेवाहरूको व्यवस्था गर्ने, र धार्मिक, सांस्कृतिक र जीवनशैली प्राथमिकताहरूलाई विचार गर्ने।

तर एक स्थायी अभिभावकले न्यायाधिकरणको स्वीकृति बिना आर्थिक निर्णय लिन, वसीयतपत्र बनाउन/परिवर्तन गर्न, विवाह गर्न, मतदान गर्न वा निश्चित “विशेष” चिकित्सा उपचारहरूमा सहमति दिन सक्दैन।

 WILL  – मृत्यु पछि सम्पत्ति वितरण र कार्यकारी अधिकारको लागि। यसले NSW मा उत्तराधिकार कानून अन्तर्गत मृत्यु पछि सम्पत्ति कसरी वितरण गरिन्छ भनेर निर्देशन दिन्छ। यस अन्तर्गत :

• सम्पत्तिका उत्तराधिकारी र हिस्सा 
• विशेष सम्पत्तिको व्यवस्था 
• सम्पत्ति व्यवस्थापन र अन्त्येष्टि व्यवस्था
• नाबालक बालबालिकाका लागि अभिभावक  
• अन्त्येष्टि इच्छा  (नोट:कानुनी रूपमा बाध्यकारी नभए पनि प्रायः पालना गरिन्छ)

यिनीहरूले आपसी पारिवारिक तथा व्यक्तिगत विवादहरूलाई कम गर्दै कानुनी रुपमा निर्णय गर्न सुनिश्चिता प्रदान गर्दछन्।

 ५) यी कागजातहरू कसरी सजिलै तयार गर्न सकिन्छ?

बुँदागत तथा प्रक्रियागत रूपमा :

• आफ्नो वकिल र/वा अभिभावक छान्नुहोस्।
• वकिलसँग भेटघाट गर्नुहोस् वा NSW ट्रस्टी र अभिभावक वा सामुदायिक कानूनी केन्द्रमा सम्पर्क गर्नुहोस्।
• पहिचान प्रमाणित गर्नुहोस् र सम्पत्ति/परिवार विवरणहरू प्रदान गर्नुहोस्।
• कागजातहरू तयार पार्नुहोस्।
• उपयुक्त साक्षीसहित हस्ताक्षर गर्नुहोस्।
• EPA (स्थायी) तोकिएको साक्षी र वकिलको स्वीकृति; यदि जग्गा कारोबार अपेक्षित भएमा दर्ता गर्नुहोस्। 
• इच्छापत्र: दुई स्वतन्त्र साक्षीहरूको उपस्थितिमा हस्ताक्षर गरिएको हुनुपर्छ।
• मौलिक प्रतिलिपिहरू सुरक्षित रूपमा भण्डारण गर्नुहोस्; सम्बन्धित व्यक्ति र संस्थाहरूलाई प्रमाणित प्रतिलिपिहरू प्रदान गर्नुहोस्।

  २ — अष्ट्रेलियाली राजधानी क्षेत्र (क्यानबेरा) ACT

ACT मा Enduring Power of Attorney (EPOA) र Will किन महत्त्वपूर्ण छन्- तिनीहरूलाई कसरी बनाउने ? 

 ACT मा, मुख्य दुई कागजातहरू प्रयोग गरिन्छ:

• Enduring Power of Attorney (EPOA) – निर्णय गर्ने असक्षम समयमा आर्थिक, व्यक्तिगत हेरचाह र स्वास्थ्य मामिलाहरू समावेश गरिएको हुन्छ। EPOA मार्फत निम्न विषयहरूका लागि अधिकार प्रदान गर्न सकिन्छः

• वित्तीय मामिलाहरू
• व्यक्तिगत हेरचाह तथा दैनिक हेरचाह र सेवाहरू
• स्वास्थ्य सेवासम्बन्धी निर्णयहरू

नोट:  जग्गा–जमिन कारोबार का लागि छुट्टै वा विशेष EPOA आवश्यक पर्न सक्छ। यदि अन्तर–राज्यीय (interstate) लेनदेनहरू संलग्न छन् भने, सम्बन्धित राज्य वा क्षेत्र अनुसार मान्यता वा दर्ता (recognition/registration) आवश्यक हुन सक्छ।
कानुनी सीमाहरू:

• वकिल (Attorney) ले निम्न कार्यहरू गर्न सक्दैनः
• इच्छापत्र (Will) बनाउने वा परिवर्तन गर्ने
• मतदान गर्ने
• कानुनले निषेध गरेका केही अत्यन्त व्यक्तिगत निर्णयहरू
• सुपरएनुएसन (Superannuation):
  • वकिलहरूले सामान्य प्रशासनिक कारोबारहरू व्यवस्थापन गर्न सक्छन्।
  • तर, कानून वा सम्बन्धित नियमहरूले स्पष्ट रूपमा अनुमति नदिएसम्म, बाध्यकारी मृत्यु लाभ नामांकन (binding death benefit nomination) वा त्यस्ता नामांकनहरू परिवर्तन गर्न सामान्यतया सक्दैनन्।

कानुनी औपचारिकताहरू:

• EPOA स्वीकृत फाराम मा तयार हुनुपर्छ।
• कानुनले तोकेको योग्य साक्षी द्वारा प्रमाणित हुनुपर्छ।
• नियुक्त वकिलहरूले नियुक्ति औपचारिक रूपमा स्वीकार गर्नुपर्छ।
• अधिकारहरू वर्ग अनुसार (वित्तीय, व्यक्तिगत हेरचाह, स्वास्थ्य) स्पष्ट रूपमा परिभाषित गर्नुपर्छ।
• आवश्यक परेमा मार्गदर्शन वा सर्तहरू पनि समावेश गर्न सकिन्छ।

Will : Will मृत्यु पछि सम्पत्ति वितरण र कार्यकारी (Executor) अधिकार का लागि तयार गरिने कानुनी कागजात हो।

• इच्छापत्र मृत्यु भएपछि मात्र लागू हुन्छ।
• यसले व्यक्तिको सम्पत्ति कानुनका पूर्वनिर्धारित नियमहरू भन्दा आफ्नै इच्छाअनुसार वितरण हुने सुनिश्चित गर्छ।
• इच्छापत्रलेः एक कार्यकारी (Executor) नियुक्त गर्छ जसले मृत्यु पछि सम्पत्ति कसरी बाँडफाँड गर्ने भन्ने स्पष्ट निर्देशन दिन्छ

Will  नभएमा: अभिभावकत्व वा वित्तीय व्यवस्थापनका लागि ACAT (ACT Civil and Administrative Tribunal) मा आवेदन गर्नुपर्ने अवस्था आउन सक्छ।

6) यी कागजातहरू कसरी सजिलै तयार गर्न सकिन्छ?

• वकिल(Attorney/Guardian) र आधिकारिक व्यक्ति छान्नुहोस्।
• Lawyer or Solicitor, Public Trustee and Guardian (ACT), वा सामुदायिक कानूनी केन्द्र सँग सम्पर्क गर्नुहोस्।
• आफ्नो पहिचान प्रमाण (ID) तथा सान्दर्भिक व्यक्तिगत, वित्तीय र सम्पत्ति विवरण उपलब्ध गराउनुहोस्।
• ACT Government द्वारा स्वीकृत फारामहरू प्रयोग गरी कागजातहरू तयार गर्नुहोस्।
• उचित रूपमा योग्य साक्षीहरूको उपस्थितिमा कागजात कार्यान्वयन (sign/execution) गर्नुहोस्:
• वसीयतनामा (Will): हस्ताक्षर गर्दा उपस्थित दुई जना स्वतन्त्र साक्षी आवश्यक हुन्छन्।

त्यसैले अस्ट्रेलियामा बसोबास गर्दा घर, सम्पत्ति, बैंक, चल-अचल सम्पत्तिको पारिवारिक हकहित सुरक्षाको लागि आफ्नो राज्य सरकार अनुसारको सम्पूर्ण कागजातहरु बनाएर राख्नु उचित देखिन्छ । माथि उल्लेख गरिएको छोटो व्याख्यामा सबै कुराहरू स्पष्ट पक्कै पनि नहुन सक्छ किनकि यो नितान्त कानुनी कागजातहरू हो यदि तपाईंलाई यस सम्बन्धी थप जानकारी र कानुनी सहायता आवश्यक परेमा Licenced Lawyer  सृष्टि शाह ( Brighten Law , Sydney) लाई वा  सम्बन्धित अन्य  Lawyer  वा निकायमा सम्पर्क गर्न सक्नुहुनेछ।

Phone : (02) 9037 6962

Email contact@brightenlaw.com.au